Metselaars Makelaardij ziet in de praktijk van erfgenaambegeleiding dat de verkoop van een geërfde woning niet begint bij een makelaar, maar bij de notaris: zonder geldige verklaring van erfrecht kan geen verkooptraject starten. Juist met 40+ jaar ervaring in regio Nuenen/Eindhoven weten wij dat daarna pas de volgende stap volgt: alle erfgenamen moeten instemmen, de woning moet worden gewaardeerd en pas dan kan een makelaar worden ingeschakeld. Alle erfgenamen moeten tekenen, of één persoon krijgt een schriftelijke volmacht.
Alle erfgenamen moeten tekenen, of één persoon krijgt een schriftelijke volmacht.
- Voor de erfbelasting kies je de WOZ-waarde van het jaar van overlijden of het jaar erna: de laagste waarde is voordeligst.
- Vanaf 1 januari 2026 heb je maximaal 20 maanden de tijd voor de aangifte erfbelasting.
- Kosten zoals notaris en makelaar worden doorgaans uit de nalatenschap betaald.
Introductie
Wat Metselaars Makelaardij herhaaldelijk tegenkomt bij erfgenaambegeleiding: de eerste weken na een overlijden zijn vol van rouw, uitvaart en praktische drukte. De woning staat er maar bij. En dan, soms maanden later, dringt het besef door dat er een huis verkocht moet worden, met broers, zussen of andere familieleden erbij die het misschien niet altijd eens zijn.
Dit is precies de situatie waarin een ervaren lokale makelaar het verschil maakt. Niet door snel een bord in de tuin te zetten, maar door eerst rust te brengen in het proces. Metselaars Makelaardij is al meer dan 40 jaar actief in de regio Nuenen en omgeving en ziet dit patroon regelmatig: erfgenamen die niet weten waar te beginnen, een woning die maanden leegstaat terwijl vaste lasten doorlopen, en familierelaties die onder druk komen te staan door onduidelijkheid over de waarde of de verdeling.
Dit artikel beschrijft de zes stappen van het verkoopproces, de meest gemaakte fouten, en hoe je dit als erfgenaam gestructureerd aanpakt.
Stap 1: eerst de notaris, dan de makelaar
De verklaring van erfrecht is het fundament van de hele verkoop. Zonder dit document kan een makelaar de woning niet in de verkoop nemen en kan een notaris de leveringsakte niet passeren.
Wat is een verklaring van erfrecht precies?
Een verklaring van erfrecht is een notariële akte die bevestigt wie de erfgenamen zijn, of er een testament bestaat en wie bevoegd is namens de nalatenschap te handelen. Volgens notaris.nl staat de woning op naam van de erfgenamen zodra de verklaring is ingeschreven in het Kadaster. Zonder die inschrijving kan de notaris de overdracht aan een koper niet laten plaatsvinden.
Wat kost een verklaring van erfrecht in 2026?
Volgens thuisnotaris.nl kost een verklaring van erfrecht in 2026 doorgaans tussen €600 en €1.250 bij een traditioneel notariskantoor. Via online notarisdiensten betaal je doorgaans tussen €350 en €650, voor exact dezelfde akte. Houd ook rekening met bijkomende kosten: inschrijving in het Kadaster kost in de praktijk circa €78 tot €95, en per extra erfgenaam boven twee kan een notaris doorgaans €24 tot €29 extra rekenen.
Een belangrijk aandachtspunt: de kosten van de verklaring van erfrecht zijn niet aftrekbaar van de erfbelasting, maar mogen wel als boedelkosten uit de nalatenschap worden betaald.
Testament of geen testament: wat verandert er?
Is er een testament, dan controleert de notaris het Centraal Testamentenregister (CTR) en verwerkt de bevoegdheden van een eventuele executeur in de verklaring. Is er geen testament, dan wijst de wet automatisch de erfgenamen aan: eerst de partner en kinderen, daarna ouders en broers en zussen. Garantiemakelaars.nl wijst erop dat je het testament gratis kunt opvragen via het CTR en dat de notaris dit standaard doet.
Zelf aan de slag:
- Controleer via het Centraal Testamentenregister of er een testament is (de notaris regelt dit).
- Vraag offertes op bij minimaal twee notarissen, inclusief online aanbieders.
- Vraag de notaris expliciet of de verklaring direct kan worden ingeschreven in het Kadaster, zodat je geen extra stap hoeft te nemen.
- Leg vast wie de contactpersoon is richting de makelaar: één persoon met volmacht bespaart veel heen-en-weerverkeer.
Stap 2: de erfenis aanvaarden of verwerpen
Voordat je ook maar één stap zet richting verkoop, moet elke erfgenaam een keuze maken: aanvaarden of verwerpen.
Drie opties, drie gevolgen
In Nederland zijn er drie mogelijkheden. Zuiver aanvaarden betekent dat je de erfenis volledig accepteert, inclusief eventuele schulden. Beneficiair aanvaarden houdt in dat je de erfenis accepteert onder de voorwaarde dat de schulden de bezittingen niet overstijgen: je bent dan niet persoonlijk aansprakelijk voor een tekort. Verwerpen houdt in dat je de erfenis niet aanneemt. Notaris.nl adviseert beneficiair aanvaarding als je niet zeker weet of de hypotheekschuld hoger is dan de woningwaarde.
De valkuil die veel erfgenamen niet kennen
Let op: wie alvast spullen meeneemt uit de woning voordat de erfenis formeel is aanvaard, maakt daarmee automatisch een 'daad van zuivere aanvaarding'. Je bent dan persoonlijk aansprakelijk voor alle schulden van de nalatenschap, ook als die achteraf groter blijken dan de baten. Garantiemakelaars.nl noemt dit een van de meest voorkomende juridische fouten in de beginfase.
Zelf aan de slag:
- Haal niets weg uit de woning voordat de erfenis formeel is aanvaard.
- Kies bij twijfel altijd beneficiaire aanvaarding: kosten zijn circa €130 per persoon bij de rechtbank.
- Laat alle erfgenamen tegelijkertijd hun keuze vastleggen bij de griffie om extra griffierechtkosten te voorkomen.
Stap 3: samen beslissen over de verkoop
Zolang de nalatenschap niet is verdeeld, zijn alle erfgenamen gezamenlijk eigenaar van de woning. Dat klinkt simpel, maar in de praktijk levert dit de meeste vertraging op.
Alle erfgenamen moeten instemmen
Bert van Vulpen Makelaardij stelt het duidelijk: één erfgenaam kan nooit zelfstandig verkopen. Alle erfgenamen moeten instemmen met de verkoop, of één persoon krijgt een schriftelijke volmacht namens de anderen. Ligt er één erfgenaam dwars, dan is er eerst mediation nodig. Pas als dat niet werkt, kan een rechter een verdeling afdwingen.
Wat als één erfgenaam in het huis wil wonen?
Soms wil één erfgenaam de woning overnemen en de anderen uitkopen. Dat kan, maar vereist een akte van verdeling via de notaris en een onafhankelijke waardebepaling of taxatie. Notaris.nl bevestigt: erfgenamen stellen de waarde vast in overleg, of vragen een onafhankelijk taxateur in. De marktwaarde kan afwijken van de WOZ-waarde die je bij de erfbelasting gebruikt.
| Situatie | Aanpak | Tijdsduur (indicatief) | Kosten (indicatief) |
|---|---|---|---|
| Alle erfgenamen eens over verkoop | Makelaar + notaris | 4 tot 10 weken | Courtage ca. 1,12% + notariskosten |
| Eén erfgenaam koopt anderen uit | Taxatie + akte van verdeling | 6 tot 14 weken | Taxatie ca. €700 + notariskosten |
| Onenigheid, mediation nodig | Mediator + eventueel rechter | 3 tot 12 maanden | €1.500 tot €5.000+ |
| Rechter dwingt verdeling af | Gerechtelijke procedure | 6 maanden tot 2 jaar | €3.000 tot €10.000+ |
Zelf aan de slag:
- Organiseer zo snel mogelijk een familiegesprek met alle erfgenamen: één gezamenlijk besluit voorkomt maanden vertraging.
- Leg schriftelijk vast wie de contactpersoon is richting de makelaar en wie de verkoopopdracht tekent.
- Roep bij spanningen vroegtijdig een onpartijdige makelaar in om de sfeer te bewaren: dat is goedkoper dan een advocaat.
Stap 4: de waarde bepalen en de erfbelasting berekenen
Voor de erfbelasting en voor het verkooptraject heb je twee verschillende waarden nodig: de fiscale waarde (WOZ) en de marktwaarde.
WOZ-waarde voor de erfbelasting
Volgens de Belastingdienst gaat de erfbelasting over een geërfde woning uit van de WOZ-waarde minus de hypotheekschuld. Erfgenamen mogen kiezen tussen de WOZ-waarde van het jaar van overlijden of die van het jaar erna. De laagste waarde is het voordeligst. Controleer altijd of de WOZ-waarde correct is: als die te hoog is, kun je bezwaar aantekenen bij de gemeente.
Vanaf 1 januari 2026 heb je maximaal 20 maanden de tijd om aangifte erfbelasting te doen. Dat is een verlenging ten opzichte van de vroegere termijn van 8 maanden. Je mag een geërfd huis ook verkopen voordat de erfbelasting is betaald: de verkoopopbrengst is in de praktijk vaak nodig om de erfbelasting te voldoen.
Marktwaarde voor de verkoop
De marktwaarde wordt vastgesteld door een makelaar of taxateur en wijkt doorgaans af van de WOZ-waarde. In Nuenen lag de gemiddelde verkoopprijs van een woning in de afgelopen drie maanden op circa €656.681 volgens HuisVerkopen.nl. Dat geeft erfgenamen een eerste indicatie, maar elke woning is anders. Een gratis waardebepaling door een lokale makelaar geeft snel helderheid en helpt erfgenamen sneller tot overeenstemming te komen.
Metselaars Makelaardij biedt een gratis waardebepaling aan als eerste stap: zonder verplichtingen, maar wel met concrete marktinformatie die erfgenamen direct kunnen gebruiken in hun onderlinge afweging.
Zelf aan de slag:
- Controleer de WOZ-waarde van zowel het jaar van overlijden als het jaar erna en kies de laagste.
- Is de WOZ te hoog? Teken bezwaar aan bij de gemeente binnen de bezwaartermijn.
- Vraag een gratis waardebepaling aan bij een lokale makelaar om de marktwaarde te kennen naast de WOZ.
- Reserveer voldoende uit de verkoopopbrengst voor de erfbelasting voordat je de rest verdeelt.
Praktijkvoorbeeld: een typisch nalatenschap-scenario
Stel, drie broers en zussen erven samen het ouderlijk huis van hun moeder. De woning staat al zes maanden leeg. De vaste lasten, denk aan hypotheekrente, gemeentelijke belastingen en verzekering, lopen iedere maand door. Eén van de erfgenamen woont in het buitenland en kan moeilijk bereikt worden voor handtekeningen.
In dit soort situaties ziet de aanpak van Metselaars Makelaardij regelmatig dat de verkoopstart met twee tot vier maanden vertraging oploopt, simpelweg omdat niemand de regie pakt. De oplossing die in de praktijk het best werkt: één erfgenaam treedt op als contactpersoon en krijgt via de notaris een schriftelijke volmacht van de anderen. De makelaar wordt dan ingeschakeld zodra de verklaring van erfrecht is ingeschreven in het Kadaster.
Bij een woning in de regio Nuenen met een verkoopprijs rond de gemiddelde marktwaarde is, bij een courtagepercentage van doorgaans circa 1,12%, de makelaarsvergoeding aanzienlijk minder dan de maandelijkse lasten van een leeggstaande woning over een langere periode. Snel handelen loont dus ook financieel.
Voor meer inzicht in het verkoopproces zelf lees je ook: wat je kunt verwachten als je een huis verkoopt in Nuenen in 2026.
Stap 5: de woning verkoopklaar maken
Een nalatenschapswoning vraagt extra aandacht bij de voorbereiding. De woning staat doorgaans leeg of bevat nog inboedel.
Ontruiming: wie doet wat?
Voordat de makelaar foto's kan maken en bezichtigingen kan organiseren, moet de woning leeg en presentabel zijn. Verdeel onderling wie welke spullen meeneemt, laat de rest ophalen door een kringloopwinkel of ruim professioneel op. Metselaars Makelaardij biedt als onderdeel van zijn dienstenpakket ook begeleiding bij de ontruiming aan, zodat erfgenamen die praktische zorg uit handen kunnen geven.
Kleine ingrepen, groot effect
Kleine aanpassingen leveren in de praktijk een betere eerste indruk op bij bezichtigingen: schoon schilderwerk in neutrale tinten, een opgeruimde tuin en goed werkende verlichting. Grote verbouwingen zijn zelden lonend bij een nalatenschapswoning: de investering verdient zich doorgaans niet terug. Lees voor meer concrete tips over hoe je de verkoopprijs optimaliseert zonder grote kosten: wat het juiste moment is om je huis in de verkoop te zetten.
Zelf aan de slag:
- Plan de ontruiming ruim voor de eerste bezichtiging: reken op twee tot vier weken voor een gemiddelde gezinswoning.
- Fotografeer waardevolle inboedel voordat je iets wegdoet: dit voorkomt achteraf conflicten over wie wat had meegenomen.
- Vraag de makelaar een bouwkundige inschatting te geven van wat kopers als verbeterpunten zullen noemen: zo kun je kleine gebreken proactief verhelpen.
Stap 6: de verkoop en de notariële overdracht
Zodra de woning gereed is en alle erfgenamen akkoord, start het feitelijke verkooptraject.
Hoe snel verkoopt een woning in 2026?
De woningmarkt in Nederland beloont verkopers die goed voorbereid zijn. Volgens de NVM bedroeg de gemiddelde verkooptijd in het vierde kwartaal van 2024 slechts 27 dagen, en in ruim 71% van de transacties werd meer betaald dan de vraagprijs. Bij nalatenschapswoningen kan die doorlooptijd iets langer zijn vanwege de extra coördinatie tussen erfgenamen, maar een goed geprijsde woning in een populaire regio als Nuenen vindt doorgaans snel een koper.
Wie tekent de koopovereenkomst?
Alle bevoegde erfgenamen tekenen de koopovereenkomst mee, of één erfgenaam tekent met een notariële volmacht van de anderen. Bij de notariële overdracht worden de opbrengst en de doorhaling van de hypotheek geregeld. De netto-opbrengst wordt daarna verdeeld op basis van de erfdelen.
Voor klanten in Eindhoven en de omliggende gemeenten, waaronder Nuenen, Geldrop-Mierlo en Son en Breugel, begeleidt Metselaars Makelaardij het volledige traject van de eerste waardebepaling tot en met de sleuteloverdracht. Meer over de werkwijze en het dienstenaanbod vind je via de informatiepagina over woningverkoop van Metselaars Makelaardij.
Zelf aan de slag:
- Laat de makelaar de vraagprijs onderbouwen met actuele verkoopvergelijkingen in de buurt: dit maakt de prijs verdedigbaar richting alle erfgenamen.
- Controleer of de koopovereenkomst een ontbindende voorwaarde voor financiering bevat: dit beschermt de nalatenschap.
- Leg met de notaris vast hoe de opbrengst wordt verdeeld, zodat na de overdracht geen discussie meer ontstaat.
Veelgestelde vragen
Moeten alle erfgenamen tekenen bij de verkoop van een geërfd huis?
Ja, alle erfgenamen moeten instemmen. Zolang de nalatenschap niet is verdeeld, zijn zij gezamenlijk eigenaar van de woning en moet iedereen de koopovereenkomst ondertekenen. Als een erfgenaam niet aanwezig kan zijn, is een schriftelijke notariële volmacht een geldige oplossing. Ligt één erfgenaam structureel dwars, dan kan via de kantonrechter een verdeling worden afgedwongen, maar dat traject kost doorgaans maanden en is kostbaar voor alle betrokkenen.Hoe berekent de Belastingdienst de erfbelasting over een woning?
De Belastingdienst gebruikt de WOZ-waarde minus de hypotheekschuld als grondslag voor de erfbelasting. Erfgenamen mogen kiezen tussen de WOZ-waarde van het jaar van overlijden of die van het jaar daarna, waarbij de laagste waarde het meest gunstig is. Vanaf 1 januari 2026 geldt een aangiftetermijn van maximaal 20 maanden. Je mag de woning al verkopen voordat de erfbelasting is betaald, maar reserveer dan voldoende van de opbrengst om de aanslag te voldoen.Hoe helpt Metselaars Makelaardij bij het verkopen van een woning uit een nalatenschap?
Metselaars Makelaardij begeleidt erfgenamen van de eerste waardebepaling tot de sleuteloverdracht, inclusief ondersteuning bij de coördinatie tussen meerdere erfgenamen. Het kantoor kent meer dan 40 jaar ervaring in de regio Nuenen en Eindhoven en is gespecialiseerd in begeleiding van senioren en erfgenamen. De aanpak begint doorgaans met een gratis, vrijblijvende waardebepaling, zodat alle erfgenamen direct een realistisch beeld krijgen van de marktwaarde en sneller tot overeenstemming kunnen komen.Kan ik een geërfd huis verkopen als er nog een hypotheek op staat?
Ja, een geërfd huis kan worden verkocht ook als er nog een hypotheek op staat. De openstaande hypotheekschuld wordt bij de notariële overdracht direct afgelost uit de verkoopopbrengst. Controleer ook of er een overlijdensrisicoverzekering aan de hypotheek is gekoppeld: als die uitkeert, kan de hypotheek geheel of gedeeltelijk worden afgelost voordat de woning in de verkoop gaat. Accepteer de erfenis beneficiair als je niet zeker weet of de hypotheekschuld hoger is dan de woningwaarde, zodat je niet persoonlijk aansprakelijk wordt voor een eventueel tekort.Hoe lang duurt het om een woning uit een nalatenschap te verkopen?
De doorlooptijd is sterk afhankelijk van de onderlinge afstemming tussen erfgenamen. Bij een eenvoudige nalatenschap met overeenstemming kan een woning in de regio Nuenen binnen vier tot tien weken worden verkocht. Komen erfgenamen er niet snel onderling uit, dan loopt het proces in de praktijk op tot drie maanden of langer. De woningmarkt zelf is in 2026 gunstig voor verkopers: de gemiddelde verkooptijd in Nederland lag in het vierde kwartaal van 2024 rond de 27 dagen, maar bij nalatenschapen telt de voorbereiding als zwaarste variabele.Conclusie
Een woning verkopen uit een nalatenschap is geen standaard verkooptraject. Er zijn juridische stappen die echt in de juiste volgorde gezet moeten worden: eerst de verklaring van erfrecht, dan de keuze om de erfenis te aanvaarden, dan overleg tussen alle erfgenamen, en pas daarna de makelaar. Sla je die volgorde over, dan riskeer je juridische fouten, vertraging en familieconflicten die veel meer kosten dan een goed georganiseerd proces.
Metselaars Makelaardij ziet bij erfgenamen in de regio Nuenen en Eindhoven dat één helder aanspreekpunt, snelle waardebepaling en een makelaar die het tempo en de emotie begrijpt het verschil maken. Of de woning nu leeg staat, bewoond is door een nabestaande of toe is aan een frisse presentatie: de begeleiding sluit aan op wat de situatie vraagt. Neem gerust contact op voor een vrijblijvend gesprek bij een kop koffie.
Bronnen
- Volgens notaris.nl — Notaris
- Volgens thuisnotaris.nl — Thuisnotaris
- Garantiemakelaars.nl — Garantiemakelaars
- Bert van Vulpen Makelaardij — Bertvanvulpen
- Belastingdienst
- circa €656.681 volgens HuisVerkopen.nl — Huisverkopen
- Volgens de NVM — Nvm
- Ik erf een huis. Waar moet ik rekening mee houden? — Belastingdienst (Nederlandse overheid)